Écho des études romanes 2025, 21(1-2):117-139 | DOI: 10.32725/eer.2025.008
Les verbes néologiques en galicien : vers une prototypicalité syntaxique renouveléeFrench
Mots clés: verbes néologiques ; syntaxe ; (in)transitivité ; presse galicienne en ligne
Neological verbs in Galician: toward a renewed syntactic prototypicality
This paper examines neological verbs in the Galician language. The syntactic analysis (based on a functionalist methodology) of a corpus with 218 examples from the period 2020-2022 (comprising 147 different verbs) from the Observatory of Neology at the University of Vigo is undertaken, and a formal, chronological, and thematic study is also carried out, contrasting, when possible, the results of these Galician neological verbs with those from other languages. Most of them are formed by prefixation and suffixation, while borrowings are relatively rare. The majority are attested only once and are concentrated in the thematic fields of culture, society, politics, health, and economy. These verbs follow prototypical bivalent patterns, with SU (mostly human) and CD (inanimate), other syntactic functions being residual or having very little presence (CO). The order of non-clitic constituents is also the expected one (SVO), they are recorded mainly in subordinate clauses (with a V1 order in them), followed by independent clauses (which prioritize a V2 order). Transitive constructions constitute the majority, but other syntactic types are detected, including intransitive, ditransitive, or absolute transitive uses.
Keywords: neological verbs; syntax; (in)transitivity; Galician online press
Published: February 1, 2025 Show citation
References
- ADAMO Giovanni, DELLA VALLE Valeria (2017), Che cos'è un neologismo, Roma, Carocci editore.
- ÁLVAREZ Rosario, XOVE Xosé (2002), Gramática da lingua galega, Vigo, Galaxia.
- AMORE Matteo (2018), I Verbi Neologici nell'Italiano del Web: Comportamento Sintattico e Selezione dell'Ausiliare, in : BASILI Roberto et al. (éd.), Proceedings of the Fourth Italian Conference on Computational Linguistics CLiC-it 2017, Torino, Accademia University Press, p. 1-6. DOI : 10.4000/books.aaccademia.2318
Go to original source... - ARAYA TAULER Raúl (2003), Achegamentos teóricos ó estudio da neoloxía, in : GÓMEZ CLEMENTE X. M.ª, RODRÍGUEZ GUERRA A. (éd.), Neoloxía e lingua galega: Teoría e práctica, Vigo, Universidade de Vigo, p. 67-79.
- ARRIVÉ Michel (2010), Verbes sages et verbes fous, 2e éd, Belin.
- BARRAJÓN LÓPEZ Elisa, LAVALE-ORTIZ Ruth M. (2020), Neologismos verbales y conocimiento compartido en el discurso publicitario, in : BAGUÉ QUÍLEZ L., RODRÍGUEZ ROSIQUE S. (éd.), Del tópico al eslogan. Discurso, poesía y publicidad, Madrid, Visor Libros, p. 27-42.
- BARRAJÓN LÓPEZ Elisa, PROVENCIO GARRIGÓS Herminia (2021), Hacia una clasificación de los verbos neológicos en español: criterios para su delimitación, Boletín de la RAE, CI, cccxxiii, p. 5-51.
- BERNAL GALLÉN Elisenda (2000), Els sufixos verbalitzadors del català. Relacions semàntiques i diccionari, thèse de doctorat, IULA, Universitat Pompeu Fabra.
- BOBNEO = Observatori de Neologia, Banc de dades dels observatoris de neologia (BOBNEO) [en ligne]. Disponible sur : <https://bobneo.upf.edu/inicio.html>[30/05/2025].
- CABRÉ M.ª Teresa, DOMÈNECH-BAGARIA Ona, SOLIVELLAS Ivan (2021), La classification des néologismes. Révision critique et proposition d'une typologie multivariée et fonctionnelle, Neologica, 15, p. 43-62.
- CARTIER Emmanuel (2019), Emprunts en français contemporain : étude linguistique et statistique à partir de la plateforme Néoveille, in : KACPRZAK A., MUCROCHOVÁ R., SABLAYROLLES J.-F. (éd.), L'emprunt en question(s). Conceptions, réceptions, traitements lexicographiques, Limoges, Lambert-Lucas, p. 145-185.
- CETRO Rosa (2019), Le verbe partager avante et après l'avènement des réseaux sociaux, Neologica, 13, p. 181-198.
- CIDRÁS Francisco (2012), On the concept of syntactic function in a functional grammar, Functions of Language, 19/2, p. 147-173. DOI : 10.1075/fol.19.2.01cid
Go to original source... - CONDAMINES Anne (2018), La transitivation des compléments circonstanciels dans le sport et les loisirs, en situation d'implication affective : néologie sémantique ou simple variation argumentale ?, in : BERNHARD et al. (éd.), La néologie en contexte. Cultures, situations, textes, Lambert-Lucas, p. 217-229.
- CORGA = ROJO Guillermo, LÓPEZ MARTÍNEZ M.ª Sol (dir.), Corpus de referencia do galego actual (CORGA), Versión 4.0, Santiago de Compostela, CRPIH [en ligne]. Disponible sur : <http://corpus.cirp.gal/corga>[30/05/2025].
- DE MAURO Tullio (dir.) (2007), Nuove parole italiane dell'uso, II, Torino, UTET.
- DIGALEGO = Dicionario de galego, Ir Indo Edicións / Xunta de Galicia [en ligne]. Disponible sur : <https://digalego.xunta.gal></https:>[30/05/2025].
- DRAG = GONZÁLEZ GONZÁLEZ Manuel (dir.), Dicionario da Real Academia Galega, A Coruña, Real Academia Galega [en ligne]. Disponible sur : <https://academia.gal/dicionario>[30/05/2025].
- FERNÁNDEZ BERROCAL Ana (2020), O elemento auto- como xerador de neoloxismos no galego actual, in : FERNÁNDEZ SALGADO X. A. (éd.), Cumieira : Cadernos de investigación da nova Filoloxía Galega, vol. 5, Vigo, Universidade de Vigo, p. 65-90.
- FERNÁNDEZ BERROCAL Ana (2024), La percepció dels parlants de gallec pel que fa a les formes creades a partir de l'element auto- en la llengua gallega, Terminàlia, 30, p. 7-15. DOI : 10.2436/20.2503.01.209.
Go to original source... - FRANÇOIS Jacques (2008), Polysémie et polytaxie verbales entre synchronie et diachronie, in : DURAND J., HABERT B., LAKS B. (éd.), Congrès Mondial de Linguistique Française - CMLF'08, Paris, Institut de Linguistique Française, p. 2219-2239.
Go to original source... - GARCÍA-MIGUEL José M.ª (1995), Las relaciones gramaticales entre predicado y participantes, Santiago de Compostela, Universidade.
- GARCÍA PALACIOS Joaquín, DE STERCK Goedele (2024), Internacionalismos, préstamos y copias: una constelación compleja, in : ROSSI M. (éd.), Néologie, terminologie et variation, Lausanne, Peter Lang, p. 61-82.
- GDXL = CARBALLEIRA ANLLO Xosé M.ª (coord.) et al. (2009), Gran dicionario Xerais da lingua, 2 vol., Vigo, Xerais.
- GILBERT Pierre (1971), Dictionnaire des mots nouveaux, Paris, Hachette-Tchou.
- GINEBRA Jordi, LLAGOSTERA Roser, RULL Xavier (2014), Prefixació, in : CABRÉ M.ª T., DOMÈNECH O., ESTOPÀ R. (éd.), Mots nous en català. Una panoràmica geolectal, Amsterdam / Philadelphia, John Benjamins, p. 23-39.
Go to original source... - GINEBRA Jordi, RULL Xavier (2010), Tendències en el règim sintàctic dels neologismes verbals: una aproximació, in : CABRÉ M. T. et al. (éd.), Actes de CINEO 2008: Actes del I Congrès Internacional de Neologia de les Llengües Romàniques, Barcelona, Universitat Pompeu Fabra, p. 377-390.
- GÓMEZ CLEMENTE Xosé M.ª, GÓMEZ GUINOVART Xavier (2025), Terminology and Neology, in : SOUSA FERNÁNDEZ X., GONZÁLEZ SEOANE E. (éd.), Manual of Galician Linguistics, Berlin / Boston, De Gruyter, p. 319-334.
Go to original source... - GÓMEZ CLEMENTE Xosé M.ª, RODRÍGUEZ GUERRA Alexandre (2003), Neoloxismos na lingua xornalística galega, in : GÓMEZ CLEMENTE X. M.ª, RODRÍGUEZ GUERRA A. (éd.), Neoloxía e lingua galega: Teoría e práctica, Vigo, Universidade de Vigo, p. 95-168.
- KACPRZAK, Alicja (2023), La néologie récente du verbe français, Bia³ostockie Archiwum Jêzykowe, 23, p. 171-186. DOI : 10.15290/baj.2023.23.10.
Go to original source... - LAVALE-ORTIZ Ruth M. (2022), Análisis de verbos neológicos en diacronía desde la metodología cognitiva, Estudios Románicos, 31, p. 329-345.
Go to original source... - LAVALE-ORTIZ Ruth M. (2025), Delimitación sintáctico-semántica de los verbos denominales de creación, Verba: Anuario Galego de Filoloxía, 52, p. 1-17.
Go to original source... - LÓPEZ FERNÁNDEZ Susana, MONTES GARCÍA Laura (2004), Notas sobre a creación non planificada de palabras en lingua galega (Ano 2003), in : LÓPEZ X. (coord.), A comunicación en Galicia 2004, Santiago de Compostela, Consello da Cultura Galega, p. 209-226.
- LORENTE CASAFONT Mercè (2016), Els verbs neològics formats per conversió, in : GARCÍA PALACIOS J. et al. (éd.), La neología en las lenguas románicas: recursos, estrategias y nuevas orientaciones, Frankfurt am Main, Peter Lang, p. 236-257.
- LORENTE CASAFONT Mercè (2018), Neologia verbal i tendències del canvi lingüístic, in : PÉREZ SALDANYA M., ROCA RICART R. (coords.), Del manuscrit a la paraula digital: Estudis de llengua i literatura catalanes, Amsterdam / Philadelphia, John Benjamins, p. 361-379.
Go to original source... - MARTÍN GARCÍA Josefa (2007), Verbos denominales en -ear: caracterización léxico-sintáctica, Revista Española de Lingüística (RSEL), 37, p. 279-310.
- NPG = GÓMEZ CLEMENTE Xosé M.ª et al. (2005), Novas palabras galegas. Repertorio de creacións léxicas rexistradas na prensa e Internet, Vigo, Universidade de Vigo.
- PN = ADAMO Giovanni, DELLA VALLE Valeria (2005), 2006 Parole nuove. Un dizionario di neologismi dai giornali, Milano, Sperling / Kupfer Editori.
- PROVENCIO GARRIGÓS Herminia (2020), Los neologismos verbales desde un enfoque sociolingüístico cognitivo, in : LAVALE ORTIZ R. M. (coord.), Cognitivismo y neología: estudios teóricos y aplicados, p. 87-110.
Go to original source... - RIFÓN Antonio (1997), Pautas semánticas para la formación de verbos en español mediante sufijación, Santiago de Compostela, Universidade.
- RODRÍGUEZ GUERRA Alexandre (1997), Aspectos da transitividade galega: os complementos con en, in : FERNÁNDEZ SALGADO B. (éd.), Actas do IV Congreso Internacional de Estudios Galegos, Universidade de Oxford, 26-28 setembro 1994, vol. I, Oxford, Centro de Estudios Galegos, p. 343-352.
- RODRÍGUEZ GUERRA Alexandre (2015), Los neologismos de la prensa en gallego e italiano, in : DOMÍNGUEZ M. J., GÓMEZ X., VALCÁRCEL C. (éd.), Lexicografía de las lenguas románicas. Aproximaciones a la lexicografía moderna y contrastiva, vol. II, Berlin / München / Boston, De Gruyter, p. 385-409.
Go to original source... - RODRÍGUEZ GUERRA Alexandre (2017), Os neoloxismos semánticos da prensa en galego, castelán e catalán, in : SÁNCHEZ IBÁÑEZ M. et al. (éd.), La renovación léxica en las lenguas románicas: proyectos y perspectivas, Murcia, Editum, p. 229-246.
- RODRÍGUEZ GUERRA Alexandre (2018), A lingua de Martin Codax: os esquemas sintácticos, in : RODRÍGUEZ GUERRA A., ARIAS FREIXEDO X. B. (éd.), O Pergamiño Vindel e Martin Codax. O esplendor da poesía galega medieval, Amsterdam / Philadelphia, John Benjamins, p. 185-219. DOI : 10.1075/z.218.11rod.
Go to original source... - RODRÍGUEZ GUERRA Alexandre (2021), Les nouveaux terroirs des gallicismes néologiques dans la presse galicienne, espagnole et catalane, in : RENNER R. (dir.) et al. (éd.), La néologie des langues romanes : Nouvelles approches, dynamiques et enjeux, Berlin, Peter Lang, p. 259-278.
- RODRÍGUEZ GUERRA Alexandre (2023), Prototipicidade, marcaxe prepositiva e suxeito no galego medieval, Revista Galega de Filoloxía, 24, p. 132-149. DOI : 10.17979/rgf.2023.24.0.9789
Go to original source... - RODRÍGUEZ GUERRA Alexandre (2024), A posición do verbo finito no galego medieval: V1, V2 e V≥3, Scriptum Digital, 13, p. 93-135. DOI : 10.5565/rev/scriptum.135.
Go to original source... - SABLAYROLLES Jean-François (2011), De la " néologie syntaxique " à la néologie combinatoire, Langages, 183, p. 39-50.
Go to original source... - SABLAYROLLES Jean-François, HUMBLEY John (2021), Terminologie de la néologie. Quelques concepts et terms problématiques, Neologica, 15, p. 63-96.
- TILG = SANTAMARINA Antón (dir.), Tesouro informatizado da lingua galega [en ligne]. Disponible sur : <http://ilg.usc.gal/TILG/gl/tilg>[30/05/2025].
- TORNER Sergi, ARIAS-BADIA Blanca, TRONCOSO-RUIZ Aurora (2024), La percepción de la neología: un análisis cuantitativo con atención a la transgresión, Revista Signos, 57/116, p. 811-837.
Go to original source... - URSI Biagio, DAL BO Beatrice (2024), Les nouveaux mots du Covid-19 dans le discours en interaction. Étude des néologismes de la pandémie dans les conférences de presse des Premiers ministres en France et en Italie, in : ROSSI M. (éd.), Néologie, terminologie et variation, Lausanne, Peter Lang, p. 233-251.
This is an open access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0), which permits use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original publication is properly cited. No use, distribution or reproduction is permitted which does not comply with these terms.


